नेपाल सत्य

तारणी पोख्रेल एडेलेइड इटालीको उत्तरी क्षेत्र पीडमन्टबाट हुन्, जो मेरै विश्वविद्यालयमा मानव अधिकार र बहुसंस्कृतिवादको दोस्रो सेमेष्टरमा अध्ययन गरिरहेकी छिन्। इटाली भन्ने बित्तिकै कोरोना भाईरस (कोभिड –१९) माहामारीको यूरोप केन्द्रबिन्दु, जहाँ दैनिक हजारौंको संख्यामा नयाँ संक्रमितहरु थपिदै छन् र सयौं मानिसहरु मरिरहेका छन्। हुन पनि, आजको इटाली अब हिजोको जस्तो नै पो कहाँ छ र। कताको हरदम पर्यटकको भिडले थामि नसक्ने ऐतिहासिक सभ्यता र संस्कृतिको धनी देश, कता अहिलेका कहालिलाग्दा सुनसान चोक, गल्ली र सडकहरु। रोगी र अशक्तहरुले भरिभराउ अस्पतालहरु। दैनिक आइरहने हृदय विदारक समाचारहरु। तै पनि, सँधैजसो हाँसिरहने, सबैसँग बोलिरहने एडेलेइडमा पहिले र अहिलेमा म खास भिन्नता पाउँदिन। उनी…

कल्पना खरेल आकासमा उड्ने पन्छीहरु खुल्ला संसारमा स्वतन्त्र उडिरहेछन् समुद्री सतह अथवा पानीमा रहने सम्पूर्ण जीव अर्थात् प्राणी पानीभित्रै साम्राज्य बनाएर रमाइरहेछन्। जङ्गलमा रहने प्राणी जाति सदा जङ्गलमै साम्राज्य बनाएर स्वतन्त्र छन्। तर हामी सर्वश्रेष्ठ विवेकशील मानिने मानवहरुलाई जन्जिरै जन्जिरले बाँधेर राखेको छ। त्यसमा पनि आजको बलवान् समयले हामीलाई घर भित्रै कैद गरिरहेछ। घर घरमा पिँजाडामा राखेको सुगा र एक्वरियममा राखेको माछा जस्तो थुनिएका छौँ। सामाजिक प्राणी मानिने हामी मानवजाति समाजदेखि नै अलग्याइदिएको छ। आज मानव मानवमै छुवाछुतको वातावरण सिर्जना भएको छ। माफ गर्नुहोस् म तपाईंको घर पनि जान्नँ, तपाईं मेरा घरमा पनि नआउनुहोस् भन्ने दिनको वातावरणसँग जुधिरहेछौँ। 'अतिथि देवो…

जनकप्रसाद पाण्डे ३० डिसेम्वर २०१९ मा चीनको हुवेई प्रान्तको उहान सेन्ट्रल हस्पिटलमा मानव ईतिहांसको १०० वर्ष यताको खतरनाक मानव विरोधी भाईरसको संक्रमणमा परेका विरामीहरुको उपचार भईरहेको थियो। यसबारेमा दुनियाँ बेखबर थियो। ३० डिसेम्वरको एका विहानै उहान सेन्ट्रल हस्पिटलमा कार्यरत ३४ वर्षे डाक्टर उनलियानले वीच्याट मार्फत आफना साथीसँग उक्त भाईरस सम्वन्धी कुराकानी शेयर गरेका थिए। वीच्याटमा गरिएको कुराकानी सार्वजनिक भयो। र, कोभिड १९ बारे विश्व जानकार त भयो। तर, गम्भिर भएन। हुवेइ प्रान्तको उहान शहरको नजिकै रहेको फिस मार्केटबाट जनावरको मासु खाएका ७ जना मानिसहरुमा रोग देखिएको र संक्रमितहरुको उपचार भईरहेको समाचार प्रकाशित हुँदा चीनमा सन्नाटा मच्चिईसकेको थियो। बाँकी विश्व गम्भिर…

रवि अधिकारी हामीले दिन अघि मात्रै, झण्डै नौ हजार ज्यान सोत्तर पारेको (२०७२ सालको) भूकम्पको पांचौ वार्षिकी मनायौं। यो आपदाका हजारौ घाइते र लाखौं बेघरहरु बस्नलायक घर र ज्युनलायक जीवनमा फिर्नसक्ने बातावरण अझैपनि बन्न नसकेको अवस्थामै, टाउकामा झुण्डिएको नांगो तलवार जस्तो कोरोनाजन्य प्रलयले अब हाम्रामा कस्तो हाहाकार मच्चाउने हो, कल्पना समेत गर्न सक्ने अवस्था छैन। कोरोनाको विश्वव्यापी पहुंच र हालसम्म उपचार नपाईनुले पनि यो नेपालको त्यो भूकम्पभन्दा प्रलयकारी रूप धारण गरेर मानव सभ्यताको विनास गरेर हिंडेकोछ। नेपालको त के कुरो, विश्वकै महाशक्ति मानिएको अमेरिकालाई पनि यसले हावाकावा खेलाएको छ। मृतकहरुको संख्याको हिसाबले कोरोना विश्वका कुख्यात युद्धहरुको हाराहारिको नजिक त अझै…

सन्तोषराज सुवेदी मानव सभ्यताको विकाससँगै विश्वमा धेरै उथलपुथलहरु भइरहेका छन। विभिन्न कालखण्डमा मानव निर्मित वा प्राकृति विपत्तिकाे सामना विश्वले गरिरहेको छ। विश्वयुद्धदेखि ठूल्ठुला महाब्याधिहरुको सामना मानव जातिले गरे। विभिन्न विपत्तिको सामना मानव जातिले अझैं गरिरहेका छन्। गत डिसेम्बरमा चीनको वुहान प्रान्तबाट सुरु भएको कोरोना भाइरस (काेभिड-१९)महामारीको रुपमा विश्वभर फैलिएको छ। जनमानसमा गम्भिर आतंक र त्रास फैलाएको छ। अत्यन्तै सूक्ष्म जीवाणुको प्रभाव विश्वभर यो हदसम्म फैलन्छ भन्ने आँकलन सायदै कसैले गरेका थिए हाेलान्। २ सय भन्दा बढी मुलुक कोरोनासँगको युद्ध लडिरहेका छन्। यो सामग्री तयार पार्दासम्म करिब साढे दुई लाख मान्छेले ज्यान गुमाइसकेका छ्न र लाखौ मानिसहरु संक्रमित छन। मानिस र…

डा. हीराकाजी मानन्धर कोरोनाभाइरस निर्मूल हुँदैन,यसको उन्मूलन सम्भव छैन । यसविरुद्ध खोप र कुनै औषधि उपलब्ध नभएसम्म यसबाट बच्नुको विकल्प छैन । अहिलेसम्म प्राप्त जानकारीका आधारमा यसबाट जोगिने प्रमुख उपाय भनेको व्यक्तिबीच कम्तीमा २ मिटर भौतिक दूरी कायम गर्नु हो । त्यसैकालागि नेपाललगायत विश्वका धेरै देश अहिले लकडाउनमा छन् । यसो भनेर लामो समयसम्म लकडाउनमा राखेर पनि निर्वाह चल्दैन । हुनेहरू त बस्छन्, खान्छन् । नहुनेहरूले के खाने, कहाँ बस्ने ?त्यसका लागि सरकारले प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्नुको विकल्प छैन । राणाकालीन श्री ३ हुकुमी शासन पाराले समस्या समाधान हुँदैन । त्यतिबेला हुन्थ्यो, अहिले हुँदैन । किनकि त्यसबेलाको हुकुम सबैले मान्थे ।…

सञ्जय पन्थी सत्तासीन नेकपाभित्रको असन्तुष्टि शनिबारसम्म उत्कर्षमा पुगेको जस्तो देखिए पनि पार्टी सचिवालयको बैठकपछि मत्थर भएको सन्देश प्रवाह भएको छ। बैठकमा के के विषयमा चर्चा भए, त्यसको विस्तृत जानकारी आइसकेको छैन्। यद्यपि मत्थर गरिएका विषय भने बाहिरिएका छन्। प्रम केपी शर्मा ओलीले अहिलेसम्म कहिल्यै नगरेको आत्मालोचना गर्नुभयो रे। दोस्रो समस्याका सूत्रधार बनेका वामदेव गौतमलाई भावी प्रधानमन्त्रीका लागि मार्ग तय गर्न सहमति जनाउनुभयो रे। जे होस्, छलफलबाट तत्कालको समस्या समाधानसहित निष्कर्ष निकाल्न नेकपा सफल भएको छ। कार्यान्वयन कहिले हुने हो, भविष्यको गर्भमा छ तर नेकपामा तत्कालको संकट भने टरेको छ। समस्यालाई आफैँले उठान गरेर त्यसको समाधान पहिचान गर्न सक्नु प्रम ओलीको…

बालकृष्ण देउजा संसारका सबै देश यतिबेला कोरना भाइरससँग मानव अस्तित्व रक्षाको लडाइँ लडिरहेका छन्। यस महामारीबाट बच्न विश्व मानव समुदाय नै लकडाउनको लक्ष्मण रेखाभित्र बाँचिरहेको छ। हाम्रो देश पनि कोरनाको संक्रमणबाट मुक्त छैन। कोरोनाको संक्रमण एकातिर बढ्दो छ भने अर्कातिर यसबाट उत्पन्न समस्याले ठूलो आर्थिक संकट उत्पन्न हुँदैछ। संक्रमण रोक्ने आर्थिक गतिविधिलाई पनि सँगसँगै अघि बढाउन सबै नेपाली एकजुट हुनुपर्ने बेलामा यहाँका राजनीतिक दलका नेता भने सरकार परिवर्तनका लागि एकापसमा लडिरहेका छन्। यो अवस्थाको सामना गर्न मजबुत नेतृत्वसहितको सरकार आवश्यक हुन्छ। यस्तो बेलामा सरकार नै परिवर्तन गर्ने खेल सुरु हुनुलाई स्वाभाविक मान्न सकिँदैन। सरकारमा को जाने को नजाने र सरकारको…

काठमाडौं । सरकारद्वारा प्रतिबन्धित नेत्रविक्रम चन्द (विप्लव) नेतृत्वको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का केन्द्रीय सदस्य अनिल शर्मा (बिरही) पक्राउ परेका छन्। प्रहरीको विशेष टोलीले उनलाई चितवनबाट पक्राउ गरेको हो। उनी अस्पतालमा पुगेको सूचना पाएपछि प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको हो । उनी अस्पतालमै छन् । शर्मा विप्लव समूहको प्रकाशन विभाग प्रमुख हुन् । चितवनका प्रहरी प्रमुख एसपी नान्तिराज गुरुङले विप्लव समूहका एक नेता पक्राउ गरेको पुष्टि गरे । यद्यपि उनले नाम खुलाएनन् । अनिल शर्मा विरहीले पार्टीमा इमान्दार नेताको रुपमा पहिचान बनाएका थिए। उनलाई पार्टीमा लेख‚ रचना‚ कविता लेख्ने सृजनशील नेताको रुपमा लिइन्छ। उनी यसअघि पार्टी पोलिटब्यूरो सदस्य र पूर्वी कमाण्ड इन्चार्जको जिम्मेवारीमा…