चीनको जैविक हतियार विकाशशील देशका लागि खतरा बन्दै

नयाँदिल्ली । चीनको सम्भावित जैविक हतियार कार्यक्रम विश्व समुदायको चासोको विषय बन्दै गएको छ, विशेषतः विकासशील मुलुकहरूका लागि। हालै सार्वजनिक गरिएको एउटा अनुसन्धान प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ कि चीनले गुपचुप तरिकाले जैविक परीक्षणहरू गर्दै आएको छ, जसको असर विकासशील देशहरूमा देखा पर्न थालेको छ।

“बायोसेक्युरिटी इन क्वेस्चन” शीर्षकको विस्तृत रिपोर्टमा चीनका विभिन्न सैन्य प्रयोगशालामा रोगजन्य जीवाणु र भाइरसहरूमाथि भइरहेका परीक्षणहरूको विवरण प्रस्तुत गरिएको छ। यो प्रतिवेदनका अनुसार, चीनले बायोलजिकल एजेण्टहरूलाई युद्धको हतियारका रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने ढंगमा परीक्षण गर्दै आएको आशंका गरिएको छ।

विशेषज्ञहरू भन्छन् कि विकासशील राष्ट्रहरूमा निगरानी प्रणाली कमजोर भएकाले यस्ता जैविक हतियार वा परीक्षणका प्रभावहरू पहिचान गर्न कठिन हुन्छ। यसले भविष्यमा व्यापक महामारी फैलन सक्ने सम्भावना बढाएको छ। थाइल्याण्ड, पाकिस्तान, बंगलादेश र नेपाल जस्ता देशहरू, जहाँ स्वास्थ्य पूर्वाधार सीमित छन्, त्यस्ता जोखिममा परेका सम्भावित क्षेत्र मानिएको छ।

भारतीय रक्षा विश्लेषक लेफ्टिनेन्ट जनरल (नि.) समीर चौधरीका अनुसार, “कोरोना महामारीपछि पनि यदि चीनले बायोहथियार कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएको हो भने, यो केवल रणनीतिक होइन, मानव सभ्यतामाथिको नै चुनौती हो।”

अमेरिकी र जर्मन स्रोतहरूका अनुसार, चीनका केही प्रयोगशालाहरूमा गरिएको अनुसन्धान अन्तर्राष्ट्रिय बायोसेफ्टी मापदण्ड अनुरूप छैन। रिपोर्टमा भनिएको छ कि केही चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले जनावरमा परीक्षण गरिएका भाइरसहरूलाई मानव प्रयोगमा रूपान्तरण गर्न खोजिरहेका थिए, जुन अत्यन्त खतरनाक संकेत हो।

रिपोर्ट प्रकाशनपछि चीनले कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। यद्यपि चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले यसलाई “पश्चिमी राष्ट्रहरूको दुष्प्रचार” भन्दै खारेज गर्न खोजेका छन्। तर विश्लेषकहरू भन्छन्, यस्ता संवेदनशील विषयमा पारदर्शिता आवश्यक छ, र चीनले यदि निर्दोष छ भने खुला ढोका नीति अपनाउनुपर्छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले अब संयुक्त राष्ट्रसंघको तहमा बायोहथियारसम्बन्धी चीनको क्रियाकलापको स्वतन्त्र अनुसन्धानको माग गर्न थालेको छ।