बोस्टन । विश्वप्रसिद्ध हार्वर्ड विश्वविद्यालय चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीद्वारा उइगुर मुस्लिमहरूमाथि गरिँदै आएको जातीय सफायामा परोक्ष रूपमा संलग्न रहेको आरोपमा गम्भीर आलोचनाको सामना गर्दैछ। “द युरोपियन टाइम्स” को विशेष रिपोर्टअनुसार, हार्वर्डले चीन सरकारसँग समन्वयमा रहेको केही अनुसन्धान केन्द्र र कार्यक्रमहरूलाई समर्थन गरेपछि मानवअधिकार समूहहरूले गहिरो छानबिनको माग गरेका छन्।
रिपोर्टअनुसार, हार्वर्डका केही वैज्ञानिक र अनुसन्धान केन्द्रहरूले चिनियाँ संस्थासँग संयुक्त प्रोजेक्ट सञ्चालन गरेका छन्, जसमा AI–आधारित अनुहार पहिचान प्रविधि र भीड निगरानी उपकरणको विकास गरिएको छ। उइगुर मुस्लिमहरूको निगरानी, हिरासत, र पुनःशिक्षा शिविरहरूमा यिनै प्रविधिको प्रयोग भएको आशंका छ।
उक्त रिपोर्टले हार्वर्डको “बेल्ट एन्ड रोड” अध्ययन केन्द्रको चीनसँगको गहिरो सम्बन्ध, सरकारी अनुदान, र सन्देहास्पद फेलोसिप कार्यक्रमहरूलाई पनि प्रश्न उठाएको छ। धेरै उइगुर शरणार्थी र अमेरिकी सांसदहरूले विश्वविद्यालयमाथि ‘नैतिक दिवालियापन’ को आरोप लगाउँदै अनुसन्धानको माग गरेका छन्।
हार्वर्ड प्रशासनले भने सबै साझेदारीहरू ‘प्राज्ञिक स्वतन्त्रता’ र ‘कानुनी ढाँचामा’ भएको दाबी गर्दै आलोचना अस्वीकार गरेको छ। यद्यपि, घटनाले अमेरिकी विश्वविद्यालयहरूमा विदेशी प्रभाव र मानवअधिकारबीचको सम्बन्धमा ठूलो बहस सिर्जना गरेको छ।
