एजेन्सी । बढ्दो ऋणमाथि बढिरहेको चिन्ताको कारण चीनले चीन पाकिस्तान आर्थिक कोरिडोर (सीपीईसी) अन्तर्गत सबैभन्दा ठूलो आयोजनाका लागि ६ बिलियन अमेरिकी डलरको ऋण दिन अनिच्छुक भएको छ। मेनलाइन रेल्वे प्रोजेक्टको लागत सुरुमा ९ बिलियन अमेरिकी डलर थियो। तर पछि यसलाई विस्तारै घटाउँदै ६.८ अेरिमेकी डलर गरियो। द एक्सप्रेस ट्रिब्यूनको एक रिपोर्टका अनुसार चिनियाँ अधिकारीहरू पाकिस्तान ऋण तिर्न सक्षम हुने कुरामा सतर्क छन्।
उक्त रिपोर्टका अनुसार पाकिस्तानी सरकारी अधिकारीहरूले बेइजिंगले ३० मार्चमा आयोजना गरेको बैठकको दौरान आफ्ना चिन्ताहरु बारे अवगत गराए ।
‘चिनियाँ पक्षले आईएमएफ कार्यक्रमको मुद्राको क्रममा पाकिस्तानले थप बढाउने सम्भावनाको बारेमा स्पष्टीकरण खोजेको छ। पाकिस्तानी पक्षले स्पष्ट पारे कि ऋणको स्थिति निगरानी भइरहेको छ र व्यवहार्य परियोजनाहरुका लागि ऋण जुटाउने कार्यक्रमको एक हिस्साको रूपमा कुनै प्रतिबन्ध छैन।’उप पाकिस्तानका अध्यक्ष योजना आयोग डा. जहाजेब खानले पाकिस्तानलाई दैनिक खबर दिए।
अधिकांश सीपीईसी परियोजनाहरुमा प्रगति नभएको कारण मिडिया र जनताको बढ्दो छानबिन अन्तर्गत दुबै देशहरुमा मेगा परियोजनाहरुको भविष्यको दिशा र कोषको बारेमा उदासीनताका सूक्ष्म लक्षणहरु देखा परेको छ।
मोर्डन डिप्लोमेसीमा प्रकाशित एक प्रतिवेदनका अनुसार दुई देशबीच हालसालै भएको बैठकका नतिजाले सीपीईसी चरण २ अन्तर्गत थप परियोजनाहरू समावेश गर्ने बारेमा पाकिस्तानको अपेक्षालाई कम पारेको छ।
फेबियन बोसरेटले आधुनिक कूटनीतिका लागि गत महिनाको एउटा रायमा भनेका थिए, ‘जबकि यो देश लामो समयदेखि रहेको ६.८ बिलियन मेन लाइन (१ परियोजना छ जुन पाकिस्तान रेलमार्गको मुख्य धमनी हो र यस परियोजनालाई आर्थिक सहयोग गर्न चीनलाई विश्वस्त पार्न खोजिरहेको छ।’ चिनियाँ पक्षले कोषप्रति कुनै प्रतिबद्धता जनाउनबाट बच्ने कोशिस गरेको छ।
एक प्रतिशत ब्याज दरमा ब्याज दरमा सहुलियत ऋण सहित पाकिस्तानले कुनै पनि अनुकूल छलफल गर्न सकेको छैन, बोसार्टले भने कि चीनले उचित ग्यारेन्टीले समर्थन गरेको रेल परियोजनाको लागि आर्थिक र सहुलियत ऋणको मिश्रण प्रस्ताव गर्न इच्छुक छ।
२०१५ मा चीनले पाकिस्तानमा ४६ बिलियन अमेरिकी डलरको आर्थिक परियोजना घोषणा गर्यो। सीपीईसी संग, बेइजिंगको संयुक्त राज्य अमेरिका र भारतको प्रभाव प्रतिरोध गर्न पाकिस्तान र मध्य तथा दक्षिण एशियामा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्नको लक्ष्य छ।
सीपीईसीले बलुचिस्तानमा पाकिस्तानको दक्षिणी ग्वादर बन्दरगाह (कराचीको पश्चिममा ६२६ किमी पश्चिम) चीनको पश्चिमी झिनजियांग क्षेत्रलाई अरब सागरमा जोड्नेछ। यसमा चीन र मध्य पूर्व बीचको सम्पर्क सुधार गर्न सडक, रेल र तेल पाइपलाइन लिंकहरू निर्माण गर्ने योजना पनि समावेश छ।
