आक्रोशित चीनलाई जवाफ दिन भारत तयार हुनुपर्ने !

एजेन्सी । विगत दुई दशकदेखि भारत-चीनबीच प्रतिस्पर्धी सहकार्यका साथै सावधानीपूर्वक निर्माण र सम्बर्द्धन भएको सम्बन्ध जून १५ मा पूर्वीलद्दाखको गलवान भ्यालीमा भएको हिंसात्मक झडपले सम्बन्धमा दरार पैदा गरेको छ । चीनले ठूलो सैन्य शक्तिमार्फत अक्साई चीनमा जबरजस्ती कब्जा गर्न खोजेको छ ।

पूर्वप्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहले सन् २००६ डिसेम्बरमा द्रुत गतिमा विकास भइरहेका भारत-चीनको अपरिहार्य प्रतिस्पर्धाको बाबजुद दुबै मुलुकले आ-आफ्नो महत्वाकांक्षाहरूको अनुसरण गर्न सक्ने स्थिति बन्‍नसक्न‍ बताएका थिए । उनले भनेका थिए, “विश्‍वले दुबै मुलुकको विकासको महत्वाकांक्षालाई हटाउन नसक्‍ने स्थिति बन्‍नसक्न‍े मलाई लागेको छ ।”

त्यो समयमा चीनमा हु जिन ताओको नेतृत्व थियो । तर, हुपछि बनेका राष्ट्रपति सी जिनपिङले सहकार्य र प्रतिस्पर्धामा विश्वास गरेनन् । चीनको आजीवन नेतृत्व सम्हालेका सीले चीनलाई कसैले पनि चुनौतीन दिन नसक्‍ने स्थानमा उभ्याउने महत्वाकांक्षा राखे । उनले देङ सिआपिङको १४ विशेषतासहितको सिद्धान्तलाई धोका दिँदै विश्वव्यापी नेतृत्वको दाबी गरे ।

जसरी पछिल्लो समय भारत-चीन सम्बन्ध बिग्रिँदै गएको छ । त्यो अनुरुप भारत-चीन सम्बन्ध पूर्ववत स्थितिमा फर्किनसक्ने अवस्था सिर्जना हुने मार्ग साँघुरिँदै गएको छ । चीनले आफ्नो छिमेकीमाथि नियन्त्रणको व्यवहार देखाउँदै गर्दा भारतीय प्रभाव बढ्दै गएको छ ।

चीन पछिल्लो समय जापानसँग इस्ट चाइना सीममा विवाद सिर्जना गराएको छ भने भियतनाम, फिलिपिन्स र इन्डोनेसियामा साउथ चाइन सीमाको विवादाई बढाएको छ । त्यसैगरी भारतसँको विवाद पनि चर्काएको छ । तर, भारतले भने छिमेकीसँगको सम्बन्धमा सुधार गर्दै लगेको छ ।

सैन्य रणनीति अन्तर्गत पनि जसरी चीन उदाइरहेको छ, यसलाई भारतले नियालीरहेको छ । चिनियाँ गतिविधिहरुमा भारतले निगरानी बढाएको छ । चिनियाँ सेनाले आफ्नो सैन्य शक्तिको परीक्षण गरिरहेको छ ।

नयाँ दिल्लीले पनि यस अवस्थालाई मूल्याकंन गरेर आफ्नो तयारी गर्नु आवश्यक छ । भारतीय रणनीतिकारहरुले पनि उच्चतम रणनीति अपनाउँदै राजनीतिक-सैन्य सहकार्य बढाएर आवश्यक कदम चाल्‍न पूर्ण तयार हुनेपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ ।

ताजा अपडेट

खोप लगाउन नमान्नेलाई जेल हाल्ने चेतावनी

काठमाडौं । फिलिपिन्सका राष्ट्रपति रोड्रियो डुटेर्टेले कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) विरुद्धको खोप लिन नमान्ने मानिसलाई जेल हाल्ने चेतावनी दिएका छन् । पछिल्लो समय मुलुकमा डेल्टा...

भारतमा कोरोना संक्रमित संख्या तीन करोड नाघ्यो

काठमाडौं । भारतमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) बाट संक्रमित हुनेको संख्या तीन करोड नाघेको छ । भारतको स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयका अनुसार अहिलेसम्म कोरोनाबाट...

संवैधानिक इजलासमा बहस–देउवालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्न परमादेश जारी हुनुपर्छ

काठमाडौं । अधिवक्ता खम्बबहादुर खातीले काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्न परमादेश जारी हुनुपर्ने माग गरेका छन् । प्रतिनिधिसभा विघटनविरद्धको रिट निवेदनमाथि बुधबारको...

कुन व्यवसायले कर तिर्नु पर्दैन, कुनलाई कर छुट ?

काठमाडौं । तपाईं व्यवसाय गर्दै हुनुहुन्छ वा गरिरहनु भएको छ भने तपाईंले सो व्यवसाय गर्दा राज्यलाई कति कर तिर्नुपर्छ भन्ने जानकारी हुनु आवश्यक छ...

के छ आजको विदेशी मुद्राको विनिमय दर ?

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार आज बुधबार विदेशी मुद्राको विनिमय दर अमेरिकी डलर एकको खरिददर ११८ रुपैयाँ ६९ पैसा र बिक्रीदर ११९ रुपैयाँ...

घट्यो सुनको मूल्य

काठमाडौं । मंगलबार प्रतितोला ६०० रुपैयाँले बढेको सुनको भाउ बुधबार पुनः ३०० रुपैयाँले घटेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज सुन प्रतितोला...

युरोकपमा आज राति चार खेल हुने

एजेन्सी । युरोकपअन्तर्गत समूह चरणका खेल आज सकिँदै छन्। समूह ई र एफको आज चार खेल हुँदै छन्। जुन ११ देखि सुरु भएको समूह...

रेमिट्यान्स कारोबार गर्ने कम्पनीहरुमाथि राष्ट्र बैंकको अंकुश

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले रेमिट्यान्स कारोबार गर्ने कम्पनीहरूलाई अंकुश लगाएको छ । बैंकले मंगलबार विदेशी विनिमय कारोबार गर्न इजाजतपत्र प्राप्त बैंक तथा वित्तीय...

प्रतिनिधिसभा विघटन मुद्दामा आजदेखि निरन्तर सुनुवाई

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा विघटन मुद्दामा आजबाट निरन्तर सुनुवाई शुरु हुँदै छ । प्रधान न्यायाधीश चोलेन्द्र शम्शेर जबरा सहितका ५ न्यायाधीशले जेठ २६ मा आजबाट...

चर्चित